اگر بتوانم یک‌بار دیگر زندگی کنم
می‌کوشم بیشتر اشتباه کنم
نمی‌کوشم بی‌نقص باشم .
راحت‌تر خواهم بود
سرشارتر خواهم بود از آن‌چه حالا هستم
در واقع، چیزهای کوچک را جدی‌تر می‌گیرم
کمتر بهداشتی خواهم زیست
بیشتر ریسک‌ می‌کنم
بیشتر به سفر می‌روم
غروب‌های بیشتری را تماشا می‌کنم
از کوه‌های بیشتری صعود خواهم کرد
در رودخانه‌های بیشتری شنا خواهم کرد
جاهایی را خواهم دید که هرگز در آن‌ها نبوده‌ام
بیشتر بستنی خواهم خورد، کمتر لوبیا
مشکلات واقعی بیشتری خواهم داشت و دشواری‌های تخیلی کمتری
من از کسانی بودم
که در هر دقیقه‌ی عمرشان
زندگی محتاط و حاصل‌خیزی داشتند
بی‌شک لحظات خوشی بود اما
اگر می‌توانستم برگردم
می‌کوشیدم فقط لحظات خوش داشته باشم
اگر نمی‌دانی که زندگی را چه می‌سازد
این دم را از دست مده !
از کسانی بودم که هرگز به جایی نمی‌روند
بدون دماسنج
بدون بطری آب گرم
بدون چتر و چتر نجات
اگر بتوانم دوباره زندگی کنم- سبک سفر خواهم کرد
اگر بتوانم دوباره زندگی کنم - می‌کوشم پابرهنه کار کنم
از آغاز بهار تا پایان پاییز
بیشتر دوچرخه‌سواری می‌کنم
طلوع‌های بیشتری را خواهم دید و با بچه‌های بیشتری بازی خواهم کرد
اگر آن‌قدر عمر داشته باشم
- اما حالا هشتادو پنج ساله‌ام
و می‌دانم رو به موتم - .

" خورخ لویس بورخس "



تاريخ : چهارشنبه هفتم آبان 1393 | 21:41 | نویسنده : خدیجه بهلولی |
 

اجازه ندهید برنامه کلاس تان محدود به یک کتاب درسی باشد. به دانش آموزان یاد بدهید از مطالب گوناگون استفاده کنند ( یعنی آموزش برمبنای استفاده از منابع. به این ترتیب که به دانش اموزان تکلیف بدهید تا منابع لازم برای اموزش درس خاصی را پیدا کنند، اطلاعاتی را که به دست آورده اند تحلیل کنند وان را درکلاس ارائه بدهند) تا به طور جامع وهمه جانبه مطلبی را یاد بگیرند. آموزش نباید تک بعدی باشد.



تاريخ : دوشنبه پنجم آبان 1393 | 21:53 | نویسنده : خدیجه بهلولی |
 

اجازه ندهید برنامه کلاس تان محدود به یک کتاب درسی باشد. به دانش آموزان یاد بدهید از مطالب گوناگون استفاده کنند ( یعنی آموزش برمبنای استفاده از منابع. به این ترتیب که به دانش اموزان تکلیف بدهید تا منابع لازم برای اموزش درس خاصی را پیدا کنند، اطلاعاتی را که به دست آورده اند تحلیل کنند وان را درکلاس ارائه بدهند) تا به طور جامع وهمه جانبه مطلبی را یاد بگیرند. آموزش نباید تک بعدی باشد.



تاريخ : دوشنبه پنجم آبان 1393 | 21:53 | نویسنده : خدیجه بهلولی |
 آموزش ویادگیری همیشه رابطه ای دوطرفه نیست. بعضی وقت ها درحالیکه شما روی دانش آموزان تان حساب می کنید انها ناامیدتان می کنند. آنها هم روی شما حساب می کنند. اما شما هرگز نمی توانید نا امیدشان کنید.



تاريخ : دوشنبه پنجم آبان 1393 | 21:43 | نویسنده : خدیجه بهلولی |

معلمان ماهر وکارآمد

 کمی به روزهای دوربروید به گذشته های شیرین ودلهره آورو پرازاسترس ونگرانی ازندانستن ها وشاید درپس آن تنبیه شدنها ی درس ومشق ومدرسه بنگرید. برای برخی ها آن گذشته ها ی میزو نیمکت ومعلم شیرین وخاطره انگیز وبرای بعضی دیگر دلهره آور و ترس انگیز می بود. چرا این گونه است؟ تفاوت درچیست؟ چرا بایستی برخی مثبت اندیش وبرخی منفی نگر باشند؟ شاید دلیل درنهادینه شدن رفتار بزرگسالان ومعلمان درکودکان دیروز باشد که امروز بزرگسالانی متفاوت و با اندیشه های خوب ومخرب هستند، بهترین معلمان خود را به یاد آورید معلمانی که درکلاس آنها صندلی خالی پیدا نمی شد آنانی که ازدانش اموزان خود می خواستند سخت بکوشند ودرعین حال به آنها یاری می رساندند تا از درس خواندن وحضور درمدرسه لذت ببرند درواقع این گونه می شود که یک معلم خوب در یاد و خاطردانش آموزان خود باقی بماند دراین صورت با یادآوری خاطرات کودکی لذتی وصف نشدنی وجودش را دربرمی گیرد هرچند که برخی ها با یاد آوری آن روزها مو بر اندامشان سیخ میشود. هرچند که می دانید برای اینکه یک معلم شایسته ی تقدیر شوید راه درازی درپیش رو دارید تحقیقات انجام شده درباره ی معلمان ماهر وکارآمد نشان داده است که این مهارت ها چیز مرموزی نیست که فقط برگزیدگان به کسب آن امیدوار باشند. کسب این مهارت ها بسیارآسان است کافی است کمی مطالعه نمود چرا که می توان ازطریق مطالعه وتمرین به دست آورد. همان طورکه گانیه (1987) گفته است " درتحقیقات جاری روان شناسی، افکاربا ارزشی وجود دارد که به سهولت می توان آنها را درصحنه های آموزش به کار برد." معلمان خوب، خوب به دنیا نمی آیند، بلکه آنان درعرصه زندگی وعمل خوب ساخته می شوند. نمی توان تصور کرد که هرکس می تواند تدریس کند درست است که برای این امر مهم دانش واندوخته وفهم بسیار لازم است اما آیا ما کودکان خود را به دست هرمعلمی می توانیم بسپاریم ؟ بگذارید به سخنی دیگر منظور رابیان نمود آیا شما خود را به دست هر دکتر، مهندس و وکیلی می سپارید مگر آن که حداکثر اعتماد را به مهارت او پیدا کنید. بنابراین معلم خوب بایستی تدریس ورفتار خود رادر کلاس درس تضمین کند وهمان طور مهارت خود را ثابت کند دراین صورت کودکان به ما اعتماد پیدا خواهند کرد. حتی بدانید که کودکان نوآموز نیز فرق معلم خوب را ازمعلم بد تشخیص می دهند تصور نکنید که آنان قوه تمیز ندارند که این گونه نیست اگر به پای حرف های دل کودکان بنشینید به راحتی معلم خود را برای شما توصیف خواهند کرد.

حرفه معلمی حرفه پیچیده ودشواری است که علاوه براطلاعات ودانش کافی به هنرمندی نیز احتیاج دارد.شاید شنیده باشید که برخی ها تدریس ومعلمی را هنر وبرخی دیگر علم می دانند. بسیاری ازآنان می پندارند که معلمی هنراست که در این صورت معلمان بایستی برتجربیات شخصی احساسات وارزش هایی متکی باشند که خارج ازحیطه ی علم است( نک. بنتون).

عده ای دیگر همچون علم به آن می نگرند واعتقاد براین دارند که ابعاد حیاتی آموزش را می توان به عناصری تجزیه کرد که با روش های علمی قابل مطالعه باشد( اسکینر،1984).

 آموزش خوب وبا کیفیت آن است که به صورت تلفیقی درآید یعنی آموزش هم هنراست وهم علم، درواقع معلمی وآموزش حرفه ای دشوار است که روش هنری وعلمی را به هم می آمیزد. تدریس هنرمندانه با عواطف وارزشهای درونی ونگاه پرشور پراز اندیشه ودانش  وقلبی مهرآمیزب رای کمک وراهنمایی کردن وبا روح معلم خوب در هم آمیخته است. این معلم ماهر وقتی درمقام تدریس قرار می گیرد اندوخته های خود را از هر علم ودانشی ، روان شناسی، مردم شناسی، جامعه شناسی، عادت شناسی، زیست شناسی، پزشکی وبسیاری از علوم دیگر بهره می گیرد تا درکلاس خود با عواطف انسانی درهم آمیزد تا بتواند تدریسی کارآمد را برای کودکان فراهم سازد. پس معلم خوی وکارآمد علم وهنر را به هم پیوند می دهد تا محصول هنری وعلمی خود را که همان دانش آموزان پرسشگر وتوانمند می باشد تحویل جامعه دهند. معلم خوب وماهر نه تنها بایستی جذبه  و دافعه ی کافی داشته باشد بلکه درکنار آنها نیز حتما مهربانی سنجیده از نگاهش متبلور شود چرا که کودکان وقتی معلم خود را دوست بدارند انگیزه ای برای بهتر درس خواندن ولذت بردن از آن را به دست می آورند درواقع این معلم است که کودک را درکلاس پای بند می کند وبه آموختن علاقه مند می کند. معلم خوب ومهربان درذهن تک تک کودکان از اعمال ورفتارخود نشانه ای برجای می گذارد و بعضی از کودکان با چشم دوختن به نگاه معلم وبرخی به لبخند شیرین و- پراز اعتماد معلم که اطمینان داشته باش که تو خواهی آموخت هر چند سخت باشد- درحین تدریس وعده ای دیگربا حرکات سنجیده سر ودست معلم وبعضی دیگر با طنین  صدای اندیشه ساز معلم انس می گیرند ورفتار تعاملی برپایه دوستی واعتماد درپیش می گیرند. رفتاردرست فی مابین معلمان با دانش آموزان خود بسیار تعیین کننده درساختن روحیه تفکر وپرسشگر و روانی آرام ونگرشی مثبت وخاص  به جهان پیرامون خود، دردانش آموزان می باشد آنان در نهاد دانش آموزان ریشه دلهره واسترس را می خشکانند وبه جای آن نهال اعتماد به نفس وتوانمندی را می پرورانند.

معلمان ماهرقادرند قدرت تفکر و قوه ی استدلال دانش اموزان را پرورش دهند ورشد آنان را تسهیل نمایند، این گونه معلمان به خوبی از عهده ی اداره ی کلاس بر می آیند ودرس خود را به بهترین شکل وبا کیفیتی عالی ارائه می کنند. یادگیری دانش آموزان را به موقع ارزیابی می کنند وخود را با شرایط متغییردرعرصه آموزش ویادگیری سازگار می کنند . همچنین معلمان کارآمد، به تفاوت های دانش آموزان نیز توجه دارند ومی دانند که هر کودکی وهر انسانی منحصر بفرد می باشد که سرشار از استعداد وتوانایی ها وتفکر متفاوت می باشند که نگاه متفاوت ونگرش وآموزشی متفاوت طلب می کند.

خدیجه بهلولی



تاريخ : چهارشنبه نهم مهر 1393 | 21:24 | نویسنده : خدیجه بهلولی |

   مدرسه بعد از خانواده محیطی است که برای تربیت سازماندهی شده است. ومعلم ومدیر مدرسه برای آموزش وپرورش کودکان ونوجوانان آن تربیت شده اند. پس یک آموزش خوب درذهن دانش اموز تعمیق وتثبیت می یابد ودرخاطرش نقش می بندد .برای رسیدن به این منظور یک معلم بایستی از دانش ومهارت وسیع دارا باشد تاآموزش ویادگیری دانش اموزتضمین شود .دراین صورت  دانش آموزان به معلم خود اعتماد پیدا می کنند زیرا هیچ کس مایل نیست تحت آموزش معلمی قرارگیرد که فاقد کفایت است. به سخنان سقراط درباره ی معلمی به نام پروتاگوراس توجه کنید: " شما می خواهید نفس خود رابه کسی بسپارید که اورا سوفسطایی می نامید ومن گمان نمی کنم که بدانید سوفسطایی کیست واگرندانید، پس حتی نمی دانید که نفس خود را به چه کسی می سپارید وآنچه درپیش گرفته اید خیراست یاشر( ازرساله پروتاگوراس اثرافلاطون) . معلمان کارآمد غیر از اینکه مهارت هایی درتدریس دارند از صفات برجسته ای نیز برخوردار هستند آنها درباره دانش آموزان خود اطلاعات زیادی دارند .ازکاربا دانش آموزان لذت می برند ودرباره موضوع درس خویش مطلع اند وبه تدریس علاقه دارند.

حرفه ی پیچیده ودشوارمعلمی احتیاج به هنرمندی واطلاعات علمی دارد.تدریس هنرمندانه مسلما با عواطف وارزش ها وهمان طور که برخی گفته اند ، با روح معلم خوب آمیخته است . این گونه از معلمان دانش آموزانی خلق می کنند که شباهت زیادی به یک اثر هنری ارزشمند را دارد چرا که مثل نقاشان وموسیقی دانان چنان در کار خود که همان پرورش وآموزش کودکان است غرق می شوند که در حالت خلق آثا هنری شباهت پیدا می کنند. معلمان خوب وکارا مد خلاق هستند و مشکلات خود را با ابداع روش های تدریس وتدوین مواد آموزشی مناسب حل می کنند. امیدواریم آموزش ما قسمتی از خاطرات شیرین وسازنده ی فراگیران بوده وآنان را به دوران شیرین تحصیل هرچه بیشتر علاقمند سازد.



تاريخ : شنبه پنجم مهر 1393 | 21:32 | نویسنده : خدیجه بهلولی |

چگونه محیطی شاد برای کودکان درکلاس درس فراهیم کنیم؟

با کودکان به زبان های گوناگونی می توان حرف زد. زبان قصّه ، زبان شعر ، زبان مثَل و ... امّا بهترین و گویا ترین زبانی که همه ی کودکان در سنین مختلف و با بهره های هوشی متفاوت می توانند آن را درک نمایند ، زبان بازی است.

بازی جوهر زندگی و پنجره ای به دنیای کودکی است . در بازی کودکان استقلال دارند.  نظر می دهند و مشکلات خویش را حل می کنند . بازی موثّرترین و پرمعناترین راه یادگیری کودکان است. هنگام بازی کودک فکر می کند برنامه ریزی می کند ؛ راه های تازه ای   می یابد ؛ تجربه می کند ؛ پرورش فکری عاطفی ، جسمی و اجتماعی می یابد.

چکیده

امروزه دانش آموزان ما متناسب با رشد سطح فرهنگ و بلوغ فکری و جسمی و دیگر عوامل فیزیکی و روحی و همچنین مولّفه هایی چون پیشرفت سطح  آموزشی و پرورشی   خانواده ها تفاوت های بسیاری با دانش آموزان نسل های اول و دوم دارند.

از طرفی با انقلابی که در روش های تدریس نوین در دنیا در طیّ این چند سال اخیر بوجود آمد است و  پیشرفت هایی که کشورهای در حال  توسعه در آزمون های مختلف بین المللی اعم از « پرلز » و « تیمز »  [1][1] داشته اند و هم چنین بررسی دانش آموزان شرکت کننده در المپیاد های جهانی مزید بر این علّت است که کارهای بنیادی در نظام تعلیم و تربیت کشورها انجام گرفته است.

این شاید دلیلش اهمّیّت و بهایی است که در این کشورها به مقوله های تدریس و افزایش میزان یادگیری و نشاط و رغبت به علوم مختلفی است که توسط معلّمان با تکنیک های جالب و مدرن صورت می گیرد.

بحث حاضر کنکاشی بر عوامل موثّر در نشاط و شادابی دانش آموزان در     کلاس های درس  و بررسی تکنیک های جلب توجّه و افزایش میزان علاقمندی در فراگیران را جست و جو می کند.

لزوم شادی در کودکان

بازی هایی که در کلاس درس و محیط مدرسه بر اساس برنامه های درسی و تحقق هدف های آموزشی و پرورشی و به شکل هوشمندانه و برنامه ریزی شده مورد توجّه قرار می گیرند « بازی آموزشی » نامیده می شوند و می توان از آنها در فرایند یاددهی و یادگیری و به شکل شایسته ای استفاده کرد

لذا می توان از این دسته از بازی ها ضمن افزایش یادگیری در دانش آموزان رغبت و نشاط را در آنان بالا برد تا زمینه ای برای علاقمندی در آنان نسبت به موضوع درس شود.

بچّه ها در دنیای شاد ساخته و     پرداخته ی خود زندگی می کنند. از این رو می بایست برای ورود به این دنیای شاد و لحظه ای ، بچّه شد. البتّه  بچّه شدن مستلزم شناخت روزمرّه و آنی کودک و هم چنین استنباط کودکانه ای از لحظات آنان است.

شناخت نیازهای کودکان در ساعات آموزشی در دنیای بسیار گرم کودکان ما را به این نکته وا می دارد که کودکان فرشتگانی سفید بال برای پرواز در رویای قشنگ و شاد هستند که بسیاری از رفتارها و رویکردهای ما در تناقض با دنیای آنان است.

 

شادی جزء لاینفک پردازش کودک در محیط پیرامون و رشد وی محسوب     می گردد.  بسیاری از ساختارهای روحی و جسمی کودک در جریان پرداختن به شادی و تخلیه هیجانات وی صورت     می گیرد.

شادی ویتامین رشدی هنجارگونه ی کودک است. شناخت زمان و نوع شادی در کودک سهم بسزایی در این امر دارد. کودکان دوست دارند در بستر آموزشی خودشان شادی و سرور جاری باشد. لذا معلم کلاس می بایست در دقایق و    ثانیه های کلاس خود این بستر را حفظ نماید و با جاذبه و دافعه ی خود لحظات شادی را در کودکان بطور خودکار همسان سازد.

لحن و کلام معلم نقش و جایگاه خاصی در شادی دارد. تکیه کلام های مناسب با حفظ وقار و متانت ، روحیه شاد و سرسبزی و طراوت را در کودکان زنده نگه می دارد. کودکان به دنبال لبخندهای شاد و کودکانه ی پنهان شده در بزرگتر ها هستند. استفاده از جزئیّات درسی و پارامترها و مولّفه ای موجود در تدریس می تواند فضا را برای شاد کردن کودکان هموار می سازد.

معلم می تواند با ارائه  و تنظیم  فعالیت هایی متناسب با موضوع درس و هم چنین ارائه ی چیستان هایی جوّ آموزشی کلاس را ضمن حفظ کردن انظباط  ، شادی و نشاط را در فراگیران بوجود آورد.

البتّه باید شرایط کلاس را سنجید و از پارازیت های مزاحم و فی البداهه به نحو احسن استفاده کرد و به عنوان نوشدارویی بر علیه خود دانش آموز شلوغ کار ، به کار بست. در این قضیه هم بُعد تربیتی و هم بُعد شادی و نشاط نهفته است .

یادمان باشد در دنیای کودکان مثل خودشان فکر کنیم و مثل آنها عمل نماییم.

عوامل موثّر بر نشاط کودکان در کلاس درس

از جمله مواردی که باعث بی رغبتی دانش آموزان و بالتبع عدم موفقیت آنان و در نهایت افت تحصیلی می شود ، مسئله ی خستگی و عدم نشاط دانش آموزان در کلاس درس می باشد لازم است که با بررسی عوامل موثر بر نشاط دانش آموزان زمینه های نشاط و شادابی را بارور و آفت خستگی را قلع و قمع نماییم.

·        وضعیت فیزیکی کلاس :

فضای فیزیکی شامل رنگ ، نور ، چینش  نیمکت ها ، تهویه  و تعداد دانش آموزان برخی از دانشمندان معتقدند تمایل ناخودآگاه ما به یک یا چند رنگ خاص می تواند نشانه ای از نیازهای بدن ما در جهت ترمیم خود باشد. به عنوان مثال رنگ نارنجی رنگ گرم و صمیمی است . نارنجی پرتوهای شادی آفرینی از خود ساطع می کند که موجب رفع خستگی است . رنگ سبز که انرژی زا و آرامش بخش است به طوری که اضطراب را از انسان دور می کند  و موجب رفع تنش و گرفتگی عضلانی     می شود. به خصوص که سبز رنگی     ایده آل برای فضاهایی است که در آنها تمرکز و آرامش مورد نیاز است.

·        چینش نیمکت ها

علمای تعلیم و تربیت بهترین روش چینش صندلی ها را به صورت دایره ای یا «  U» شکل پیشنهاد می کنند. خصوصا در درسهایی که نیاز به بحث و بررسی فعالیت های گروهی برای حل یک مسئله و یا انجام آزمایش و یک پروژه می باشد. در این صورت تعامل و ارتباط به شکل صحیح انجام پذیر خواهد بود . این امر باعث می گردد تمامی فراگیران درگیر آن فعالیت شوند و حالت انفعالی  و خستگی در آنها به وجود نیاید.

·        تهویه و تعداد دانش آموزان

تهویه  هوا باعث می شود به صورت مستمر هوای تازه و پر اکسیژن در کلاس جریان داشته باشد و تنفس راحت تر انجام گردد. ضمن آن که تعداد دانش آموزان باید به خصوص نسبت به مساحت و فضای کلاس متناسب باشد.

 

·        ابزار تشویق

تشویق عامل وادار کننده ای است که به انسان نیرو و انرژی می بخشد. شخصی که  تشویق می شود از کار و زحمت خود احساس رضایت و خشنودی می کند و این رضایت خاطر است که جلوی خستگی و بی میلی او را می گیرد.

·        خواب کافی

دانش آموزانی که خواب کافی نداشته باشند ، عصبی ، نگران ، ناپایدار ، و سپس مضطرب شده و از مرحله ی روانی شدید به مرحله ی کوفتگی و خستگی می رسند. افسردگی ، کم اشتهایی  ضعف انرژی ، مشکلات روحی کناره جویی از دوستان و فعالیت ها  احساس بی ارزش بودن ، کم خونی  مشکلات گوارشی  و اندوهگینی از جمله عوامل دیگری است که جسم و روح دانش آموزان را تحت الشعاع خود قرار می دهد .

·        اهمیت هدف در آموزش

از خصوصیات آموزش این است که برای فعالیت خویش  یک هدف و مقصد آگاهانه ای قائل گردیم ، این نوع فعالیت فقط برای فردی امکان پذیر خواهد بود که خود را بشناسد و قادر به تنظیم طرح آگاهانه ای باشد و آزادانه وسایل را برگزیند که امیال او را ارضا نماید و به کمک آنها به اهدافش برسد . ایجاد این حق و توسعه امکانات آن همانا چیزی جز پرورش و آمادگی احترام به شخصیت نیست.

·        تقویت انگیزه درونی شاگرد

اگر معلم بکوشد انگیزه های درونی را در عمق جان شاگرد به وجود آورد چنین شاگردی خود جوش ، به حرکت در آمده و دیگر نیازی به عوامل بیرونی از قبیل تشویق و ترغیب نخواهد داشت ؛ لذا در اسلام بیشترین تاکید بر انگیزه های درونی شده است. روی این اصل    خانواده ها و معلمان باید توجه داشته باشند که معیار های اولیه تربیتی خود را باید بر محور علایق درونی و انگیزه های داخلی قرار دهند تا در پرتو این محرکات درونی فرزندان خود به خود با میل و رغبت به سوی کمالات انسانی در حرکت باشند ، بدیهی است در مواردی هم برای این که کشش های درونی تقویت گردد می توان از تشویقات و عوامل ترغیبی استفاده کرد . نکته ظریفی که امروزه با آن مواجه هستیم این است که دانش آموزان اساسا به درس خواندن علاقه ندارند و از آن گریزان هستند این        بی علاقگی آن چنان قوی است که همان طور شاگرد ابتدایی از نیامدن معلم خوش حال است دانشجوی دانشگاه نیز به وجد و شور در می آید . از این جا به دست می آید که جز در عده ای از    دانش آموزان  تعلیم و تربیت جامعه ما نتوانسته است انگیزه و شوق درونی به وجود آورد و فرهنگ ها با برنامه های غلط و غیر صحیح همیشه تحصیل و علم را بر شاگرد تحمیل کرده است.

لذا وقتی می فهمد معلم نیامده است با یک دنیا شادی و نشاط از کلاس خارج می شود ، گویی از زندان خارج شده است و حال آنکه مولا علی (ع) می فرمایند : اگر روزی آفتاب طلوع کند و من در آن روز علم و دانش تازه ای نیاموزم آن روز بر من مبارک نخواهد بود.

بنابراین اولیاء فرهنگ و آموزش و پرورش باید با یک  تغییر بنیادی نظام آموزش و پرورش را دگرگون ساخته به جای روحیه مدرک طلبی و رفاه طلبی عشق و ایمان به علم اندوزی را در جامعه پرورش دهند.

پرورش ابتکار عمل و خلاقیت در  دانش آموزان

ممکن است در نگاه اول برای خواننده این سوال پیش آید که ابتکار و خلاقیت چه ارتباطی با شادابی و ایجاد نشاط در دانش آموزان کلاس دارد ؟ در جواب باید گفت که اگر بتوانیم در کلاس  دانش آموزان را برای پرورش خلاقیت و ابتکار عمل در درس خواندن و طراحی علمی تربیت کنیم دانش آموزان چنین کلاسی همیشه با انگیزه و شاداب بوده و بیشتر از معلمشان به درس خواندن و اکتشاف و خلاقیت علاقه نشان            می دهند.

 

جذابیت در کلاس درس

1- استاد یکی از ارکان اساسی آموزش و پرورش است. استاد نه تنها متخصص مسایل آموزشی  بلکه راهنما و سرمشق فراگیران  مشاور و مشفق آنان و دوست و مشکل گشای دانش آموزان است. این همه کارکرد با عنایت به نقش و جایگاه ممتازی است که او در تعلیم و تربیت داراست.

2- جذابیت کلاس با روش های جذاب تدریس ، متن جذاب و استاد پرجاذبه حاصل می شود. هنر استادی در این است که از کم ترین داده ها و داشته ها بیشترین بازدهی را داشته باشد و اگر فی المثل متن درسی با فضای فیزیکی کلاس دلپذیر و خوشایند نبود ، با ایجاد   جذابیت های دیگر بررونق کلاس درس بیفزاید.

3- جذابیت هم صورت منفی دارد و هم صورت مثبت . اگر استادی وقت اصلی کلاس را به طنز گفتن حاشیه رفتن و درس ندادن بگذراند و کلاس را بی قاعده و رها سازد ، ممکن است برای برخی ایجاد جذابیت نماید اما این جاذبه ها با اهداف تعلیمی وتربیتی ناسازگار و لذا منفی    می باشد. مثلا در ارزشیابی ها و گذارش ها به دست آمده است که استاد جهت ارتباط با دانشجو و شاید برای جذابیت کلاس برای دانشجویان یا دانش آموزان شیرینی می خرد . حقیقتا آیا خریدن شیرینی کلاس را جذاب می سازد یا جذابیت منفی ایجاد می کند ؟ ( شاید همین عمل با یک طراحی دقیق و متناسب با ایام در خلال درس تنوع و جذابیت ایجاد کند اما برای دیگر ایام تدریس باید فکری اندیشید مثلا قسمت هایی از زندگانی بزرگان ، اهل معرفت و دل و ... را بیان نمود.)

4- قرآن که کتاب وحیانی است و گفتار آن برای پیروانش بی شک باورکردنی و پذیرفتنی است ، برای رساندن پیام خود از داستان و هنرهای تجسمی و کلامی بهره برده است. نثر شیوا و بلیغ برگزیده است. ساده و بدون پیچیدگی سخن گفته است. به مقتضیات زمانی و مکانی و مخاطب خویش عطف توجه نشان داده است. از تمثیل بهره گرفته و سبک گفتار خویش را متناسب با پیامی که می خواهد ارائه کند ، انتخاب کرده است. در واقع از هنر جذب مخاطب نهایت استفاده را برده است.

اگر قرآن برای مخاطب چنان شانی قایل می  شود که           می خواهد با جاذبه های  هنری او را جذب کند استادانی که    می خواهند پیام و محتوای قرآن را در قالب دروس معارف ارائه نمایند ، به بهره گیری از هنر ملزم ترند.

5- قرآن کریم خطاب به پیامبر  اسلام (ص) می فرماید : « اگر تو قلب  نارئوف و نامهربانی داشتی  مردم  از کنارت گریزان  می شدند» قرآن نمی فرماید اگر آموزه هایت غیر منطقی و  بی استدلال بود مردم گریزان   می شدند ، بلکه می گوید اگر آورنده ی این آموزه ها دارای انعطاف نبود و خشن نشان      می داد مردم دور او جمع       نمی شدند. بنابراین محتوا و پیام به تنهایی کافی نیست بلکه    پیام آور نیز باید دارای جانی آراسته ، خلقی نیکو و روحیه ای ملایم و نرمخو باشد.

6- دیل کارنگی می گوید :   « عمیق ترین انگیزه در طبیعت آدمی عطش او برای مورد تحسین قرار گرفتن است .»

 

راهکارهایی بر ای شاد کردن لحظات      دانش آموزان  در کلاس درس[6][6]

1- به قید قرعه یا به روش های گوناگون در آغاز ، درس و کلاس با ارائه ی یک لطیفه یا مطلبی خنده دار شروع کند.

2- گاهی اوقات مشکلاتی در کلاس پیش می آید و یا اوضاع روحی دانش آموز یا معلم مناسب نیست . از این رو       می توانیم از بچه بخواهیم که خودشان جریان کلاس را رهبری نموده و اتفاقات      خنده دار را در کلاس درس   فی البداهه بوجود آورند.

3- معلم همیشه با یک روحیه در کلاس حضور پیدا نکند.           ( روحیات متفاوت همرا با شادی و نشاط )

4- اختصاص یک زنگ از ایام هفته در صورت امکان برای ارائه ی شادی های مناسب و هنجارگونه ی روانشناختی .      ( این طرح می تواند به انجام بازی های فکری در کلاس ویا بازی های دبستانی در حیاط مدرسه بیانجامد. )

5- از بچه ها بخواهیم که به دنبال راهکارهایی برای شاد کردن بزرگتر ها از جمله پدر و مادرشان برآیند  و روز بعد آن را در کلاس درس بازگو نمایند.

6- یک عکس و یا یک چهره ی نقاشی کشیده از خودشان را در لحظات شادی و یا غمگین و یا هیجانی و ... کشیده و آن       را همیشه به همراه داشته باشند. ( یا به صورت دیگر     می توانند هر هفته چهره ی خود را کشیده و به عنوان چهره ی هفته از خود به یادگار داشته باشند. ) 

7- تهیه یک تابلو از نام و عکس دانش آموزان با موضوع « در آینده می خواهید چه کاره شوید ؟» در زیر عکس       دانش آموز شغل آینده وی درج شود. این کار ضمن افزایش روحیه ی اعتماد به نفس و بالا بردن کارایی      دانش آموز و ایجاد انگیزه و شادابی در کلاس بسیار ثمربخش  است.

8- تعدادی لطیفه و موضوعات خنده دار و خاطرات جالب را در دفتری گرداوری کرده و به همراه داشته باشند.

9- برای افزایش روحیه درس خواندن و نشاط در منزل هم می توان روخوانی دروس فارسی یا سایر دروس را با تقلید از صدای هنرپیشه گان و یا کپی برداری از صدای دیگران و نیز شخصیت های کارتونی و تلویزیونی به کار بست.

10-   مناسبت های هفته را می توان در قالب یک جشن کوتاه  همراه با خواندن شعر ، دکلمه ، بیان خاطرات ، مسابقه و غیره برگزار کرد. ( شب یلدا و ... )

11-    در بعضی از ایام هفته می توانیم سرگذشت بزرگان علم و مفاخر ایران و جهان را برای بچه ها خواند تا علاوه بر آشنایی ، متوجه سختی ها و تلاش و کوشش مستمر آنان در زندگی و خدمت به خلق و جامعه بشوند. این کار ضمن افزایش روحیه ی امیدواری و آینده نگری دانش آموزان را  تقویت می نماید.

12- در صورت امـــکان و داشتن   

       فضـای مناسب در کــــلاس  

        درس می توان با نگهــداری   

       بعضــی از حیوانات اهلـی که  

      تمـــــیز هستند و دردسـر         

نگهداری نداشته باشند استفاده نمود. ممکن است در نگاه اول این موضوع با حواس پرتی دانش آموزان مساله پیدا کند . ولی باید به دانش آموزان گفت که این موجود هم مانند شما زندگی      می کند . در واقع هدف ایجاد روحیه شاد و جذاب در کلاس درس است. شاید با نگاه با یک لاک پشتی که روی میز معلم در حال خورد کاهو است ذهن دانش آموز را فعال کرده و باعث نشاط وی شود. در ضمن فراموش نشود که بچه ها بسیار به حیوانات علاقمند هستند. در نتیجه این علاقمندی باعث روحیه ی شادابی در آنان هم می گردد. 

13-     هر روز به این فکر کنند که اگرمخترع بودند برای راحتی مردم در زندگی چه چیزهایی اختراع می کردند . در برگه ای اختراعات و ابداعات خود را بنویسند و آن را همیشه به همراه داشته باشند. تا در   فرصت های مقتضی آن را در کلاس بخوانند. این کار را می توان انشانویسی دانش آموزان را هم بالا برد.

منبع دفتر مشق

 



تاريخ : دوشنبه سی و یکم شهریور 1393 | 21:14 | نویسنده : خدیجه بهلولی |

سخنی با اولیا 

مواردی که معلم ها به شما نمی گویند.                                             

  • درس دادن به کودکان کم سن وسال دشوارترازآن است که شما تصور می کنید, این کار راساده نپندارید.
  • من مشاور خانوادگی نیستم ,من فقط می توانم درزمیینه مسایل درسی فرزندشما راهنمایی تان کنم.
  • درگذشته کودکان درکوچه وجمع همسالان خودبازی می کردندوبه همین دلیل ازمهارت های اجتماعی خوبی برخوردار بودند اماکودکان دنیای مدرن فقط به بازی های انفرادی مانندبازی های کامپیوتری عادت کرده اند وبه همین دلیل حتی ساده ترین مشکلات راهم نمی توانندبه تنهایی حل کنند. سعی کنید کودکان را وارد اجتماع کنیدتا ازعهده ی مشکلات شخصی شان برآیند.
  • رفتارهای نادرست کودکان آیینه ی نحوه زندگی آنها درخانه ورفتارهای اعضای خانواده ی آنهاست.
  • ·        فرزندشمادرخانه کانون توجه شماست اما من به غیرازاوشاگردان دیگری نیزدارم.
  • کودک شما درمدرسه بسیاری ازمسایل مربوط به خانه وخانواده رابادوستانش وحتی بامن درمیان می گذارد پس به آنچه درمنزل درحضورکودک اتفاق می افتد خوب دقت کنید.
  • من به خوبی درک می کنم دانش آموزان عاشق تعطیلات آخر هفته هستند اما  درس خواندن وانجام تکالیف هم وظیفه ی آنهاست .
  • دانش آموزان شاداب ومودب به اندازه ی دانش آموزان زرنگ وممتاز دوست داشتنی هستند.
  • حتی اگرمدیرشرکت یارییس کارخانه ای هستید درزمیینه کاری خودتان متخصص هستید, من هرگزبه شما نمی گویم چه کنید شما هم اجازه دهید من آن طور که صلاح می دانم کلاس رااداره کنم.
  • من بافرزند شما هرگز دشمنی ندارم اما گاهی مجبورم با دانش آموزان قاطع وجدی برخورد کنم .
  • فرزندتان را به مطالعه کردن تشویق کنید, این کارموجب ارتقای اطلاعات عمومی وپیشرفت درسی او می شود.
  • تکالیف درسی برای دانش آموزاست نه والدین او.من به خوبی متوجه می شوم کدام دانش آموز تکالیفش را خودانجام داده وکدام دانش آموز والدینش.
  • هرشب تکا لیف فرزندتان را کنترل کنید.
  • معلم ها عاشق کارشان هستند اما دانش آموزان گستاخ و والدینی که رفتاردرستی با آنها ندارند گاهی ما را دلسرد می کند.
  • تنها کسب بهترین نمره کافی نیست .رفتارمودبانه وشخصیت دانش آموزان به اندازه ی کسب نمره ی خوب اهمییت دارد.
  • به فرزند تان رعایت بهداشت فردی رابیاموزید, این کاروظیفه ی والدین است.
  • بگذارید فرزندتان وظایف شخصی اش را خودش انجام دهد, شمانباید همه کارهای اوراانجام دهید چون دراجتماع دیگران با او مانند شما رفتار نمی کنند.
  • من عاشق کودکان وکارم هستم اما جز تدریس من باید به تربیت کودکان نیز بپردازم.

 



تاريخ : یکشنبه سی ام شهریور 1393 | 22:4 | نویسنده : خدیجه بهلولی |

بارالها! به سوی تو آمده ام تا دریابی ام، در این بی سر و سامانْ بازار دنیا. به سوی تو آمده ام تا از تو مدد جویم؛ یاری طلبم و بخواهم که مرا به خود وانگذاری؛ که من پوچم بی تو!
اکنون که در آستانه شروع ماه مهر هستیم و سال علم آموزی جدیدی پیش روست، از تو می خواهم مرا یاری کنی تا در مسیری گام بردارم که مروّج علم و آیین تو باشم.
یاری ام کن تا همواره در آموختن، حریص باشم و در ترویج آموخته هایم، سخی.
یاری ام ده تا بیاموزم آنچه را تو می پسندی و دوری جویم از آنچه ناپسند توست.
کمکم کن قلم که در دست می گیرم، به یاد تو باشم و آنچه می نگارم، مورد رضای تو باشد. بر صفحه تاریک دلم با قلم الهی ات نقشی بزن که تا زنده ام، به اینکه موجودی مفید فایده در هستی بی پایانت بوده ام، به خود ببالم.
در این ماه مهر، از مهر بی کران خویش باز هم به من ببخش و این آغازِ دوباره را برایم آغازی مبارک رقم بزن.
به لطف و کرمت، یا ارحم الراحمین!



تاريخ : یکشنبه سی ام شهریور 1393 | 21:52 | نویسنده : خدیجه بهلولی |
دانش آموزان گلم برای این که دانش ریاضی خود را ارتقا دهید شما را به سایت " ریاضیات الفبای کتاب آفرینش " راهنمایی می کنم که در باره ریاضیات مطالب با ارزشی دارد. امیدوارم استفاده نمایید وعاشق ریاضی شوید گرچه می دانم برخی از دختران گلم از ریاضی متنفر بودند با این وجود خیلی سعی کردم شما را با ریاضی آشتی دهم امیدوارم تونسته باشم.

http://www.77math.ir

 



تاريخ : شنبه دهم خرداد 1393 | 23:10 | نویسنده : خدیجه بهلولی |
  • قدس
  • سر سپرده